Tungkuling Kunwaring Gising

May mga organisasyong tahimik sa ibabaw, ngunit magulo sa ilalim,parang dagat na payapa ang alon, pero malalim ang agos. Hindi na kailangang magturo o magbanggit ng pangalan; sapat na ang mga kilos, o minsan, ang kawalan ng kilos.

May mga panunumpang binibigkas nang buong kumpiyansa, ngunit kalaunan ay nagiging alaala na lamang,hindi dahil nakalimutan, kundi dahil mas madaling ipagpaliban kaysa panindigan. May mga tungkuling tinanggap, ngunit tila hinihintay na lang matapos ang termino kaysa tuparin ang diwa nito.

Sa kabilang dulo, may mga lider na ang hangaring magpatupad ng kaayusan ay nagiging matigas hanggang sa punto na hindi na ito naririnig bilang gabay, kundi bilang bigat. Ang paninindigan ay nagiging pader. Ang disiplina ay nagiging distansya.

At sa pagitan ng dalawang ito, unti-unting nabubuo ang isang katahimikang hindi mapakali,isang organisasyong gumagalaw, ngunit hindi umuusad.

May mga umaalis na may paliwanag na “hindi na kami lumalago,” at maaaring totoo iyon. Ngunit may mga pagkakataon ding ang hindi paglago ay hindi lang dahil sa kapaligiran, kundi sa pagpiling manatili sa kung saan mas komportable. May mga nananatili, hindi dahil malinaw ang direksyon, kundi dahil wala ring gustong maunang magsabi na may mali.

Mas madaling magsabi na may problema ang sistema. Mas mahirap aminin na tayo rin ay bahagi nito.

Ang pananagutan ay hindi lamang para sa mga hindi nakatupad. Hindi rin ito para lamang sa mga nagpatupad. Ito ay umiiral sa lahat,sa mga nagsalita, sa mga nanahimik, at sa mga piniling umiwas.

Sa dulo, walang organisasyong nasisira dahil sa iisang pagkukulang. Unti-unti itong nauubos—sa bawat ipinagpalibang tungkulin, sa bawat salitang hindi na inayos, at sa bawat pagkakataong piniling manahimik kahit dapat nang magsalita.

At kung may tila naghihintay pa ng milagro, marahil ito na ang katotohanan:
ang pagbabago ay hindi darating kung ang bawat isa ay patuloy na kikilos na parang walang kailangang baguhin,lalo na kung malinaw na mayroon.

Hindi kailangang magbanggit ng pangalan.
Kung sino ang tinutukoy, kadalasan… alam na nila.